Duurzaamheid wordt een steeds hogere prioriteit in de print- en signindustrie. Een van de grote uitdagingen bij het realiseren van circulariteit is het verwijderen van inkten van substraten, een proces dat bekend staat als deinking. Deze stap is essentieel om recyclage en hergebruik van materialen mogelijk te maken, waardoor de milieu-impact en afvalstromen worden verminderd. Hoewel deinkingtechnologieën goed ingeburgerd zijn in de verpakkingssector, bevindt hun toepassing in large-format printing en signage zich nog in een vroeg stadium. Dit artikel geeft een overzicht van recente commerciële ontwikkelingen en belicht de onderzoeksinspanningen van Centexbel om praktische oplossingen voor deze sector te ontwikkelen.
Commerciële ontwikkelingen
De voorbije jaren heeft de verpakkingsindustrie het voortouw genomen bij de ontwikkeling van technologieën die deinking mogelijk maken en de recycleerbaarheid verbeteren. Deze innovaties zijn weliswaar voornamelijk ontworpen voor verpakkingen, maar bieden waardevolle inzichten voor de large-format print- en signsector.
Een opmerkelijk voorbeeld is Arkema, dat geavanceerde oplossingen heeft geïntroduceerd voor UV-uithardende systemen. Hun aanpak richt zich op het ontwikkelen van debondeerbare UV-primers en het aanpassen van inktformuleringen om een eenvoudigere verwijdering tijdens recyclage mogelijk te maken. De primers fungeren als een opofferingslaag: ze zorgen voor sterke hechting tijdens het printen, maar maken gecontroleerde delaminatie mogelijk wanneer ze worden blootgesteld aan specifieke recyclageomstandigheden. Deze technologie sluit aan bij Europese duurzaamheidsdoelstellingen en toont hoe chemisch ontwerp circulariteit kan faciliteren.
Ook Siegwerk heeft een reeks deinkbare coatings en primers ontwikkeld die compatibel zijn met standaard industriële recyclageprocessen. Hun oplossingen omvatten alkalisch verwijderbare primers in combinatie met UV-inkten, die gecertificeerd zijn voor PET-recyclage. Meer recent lanceerde Siegwerk een UV-flexo deinkingprimer voor labels, waarmee volledige inktverwijdering mogelijk is onder hot-wash-omstandigheden zonder de kwaliteit van het teruggewonnen materiaal te compromitteren. Deze ontwikkelingen tonen aan hoe inkt- en coatingsystemen kunnen worden ontworpen om naadloos te integreren in bestaande recyclagestromen.
Hoewel deze technologieën momenteel voornamelijk op verpakkingen gericht zijn, illustreren ze principes die kunnen worden aangepast voor large-format toepassingen. UV-uithardende systemen worden veel gebruikt in signage, en het concept van opofferingsprimers of verwijderbare coatings kan worden toegepast op substraten zoals PVC-platen, polypropyleenplaten en composietpanelen. Door deze ontwerpstrategieën te benutten, kan de signindustrie evolueren naar oplossingen die deinking praktisch en kostenefficiënt maken, en zo bredere duurzaamheidsdoelstellingen ondersteunen.
Ontwikkelingen bij Centexbel
Centexbel heeft actief solventgebaseerde deinkingmethoden onderzocht voor large-format prints op verschillende substraten. Het doel van deze experimenten is om praktische benaderingen te identificeren die inktverwijdering mogelijk maken en de recycleerbaarheid van veelgebruikte signmaterialen verbeteren. De resultaten tot nu toe zijn bemoedigend en tonen aan dat deinking haalbaar is onder gecontroleerde omstandigheden.
Zo kunnen prints op Gupo Tako-substraten eenvoudig worden verwijderd na vijf minuten weken in anisool. De inkt laat snel los en met minimale wrijving wordt het oppervlak schoon. Eveneens reageren prints op polypropyleengebaseerde kanaalplaten goed op n-butylacetaat, waarbij volledige inktverwijdering mogelijk is na één uur weken. UVgel-prints, die veel worden gebruikt in large-format toepassingen, kunnen eveneens van bepaalde substraten worden verwijderd met geschikte solventen.
Meer uitdagende substraten zoals Dibond en Forex vereisen extra inspanning. In deze gevallen is een combinatie van abrasie en chemische behandeling noodzakelijk. Door solventen of specifieke ontvetters te combineren met mechanische actie kan de inkt van het oppervlak worden losgemaakt, hoewel het proces arbeidsintensiever is in vergelijking met andere materialen.
Deze bevindingen bevestigen dat solventgebaseerde deinking een haalbare optie is voor de large-format print- en signsector. Door de keuze van solvent en proces af te stemmen op het type substraat, is het mogelijk om materiaalrecuperatie aanzienlijk te verbeteren en de transitie van de sector naar circulariteit te ondersteunen.
Conclusie
Commerciële deinkingoplossingen zijn momenteel voornamelijk gericht op verpakkingen, maar het onderzoek van Centexbel toont aan dat solventgebaseerde technieken kunnen worden aangepast voor large-format signage. Door processen af te stemmen op verschillende substraten en chemische en mechanische methoden te combineren, kan de sector dichter bij circulariteit komen en duurzaamheidsdoelstellingen realiseren.
